انواع گازها

انواع گازها

توسعه صنعت ایرانیان 

فروشنده انواع گازهای صنعتی و آزمایشگاهی توضیحات را در مورد این گازها ارائه کرده است که در ادامه به آن میپردازیم

مقدمه :

    گازهای صنعتی به دسته‌ای از ترکیبات شیمیایی گازی شکل گفته می‌شود که به صورت انبوه تولید شده و در صنایع مختلف از جمله نفت و گاز، پتروشیمی، نیروگاه‌ها، صنایع شیمیایی و دارویی، صنایع فولاد، صنایع غذایی و صنایع هسته‌ای، کاربرد دارد. بخشی از این گازها مانند اکسیژن و نیتروژن، به وفور در هوای تنفسی وجود داشته و در نتیجه از طریق جداسازی از هوا تولید می‌شوند. بخش دیگری از انواع گازها از گاز طبیعی یا خروجی‌های گازی چاه‌های نفتی تهیه می‌شوند و برخی دیگر با فرآوری در واحدهای ویژه تولید می‌شوند .  

 

انواع گازهایی که در هوای تنفسی وجود دارد :

  • گاز نیتروژن (N2)   

نیتروژن یا ازت یکی از عنصرهای شیمیایی در جدول تناوبی است که نماد آن N و عدد اتمی آن ۷ است. نیتروژن معمولاً به صورت یک گاز، غیر فلز، دو اتمی بی اثر، بی‌رنگ، بی‌مزه و بی‌بو است که ۷۸٪ جو زمین را دربر گرفته و عنصر اصلی در بافت‌های زنده است. نیتروژن ترکیبات مهمی مانند آمونیاک، اسید نیتریک و سیانیدها را شکل می‌دهد.

  • گاز اکسیژن (O2)   

اکسیژن یکی از عناصر شیمیایی در جدول تناوبی است که نماد آن O و عدد اتمی آن ۸ است. یک عنصر زیستی بوده و همه جا چه در زمین و چه در کل جهان هستی یافت می‌شود. مولکول اکسیژن (O۲)در زمین از نظر ترمودینامیکی ناپایدار است ولی توسط عمل فتوسنتز باکتری‌های بی‌هوازی و در مرحله بعدی توسط عمل نور ساخت گیاهان زمینی به وجود می‌آید.

  • گازآرگون (Ar)        

آرگون با علامت اختصاری Ar در جدول عناصر دارای شماره اتمی ۱۸ است. این عنصر در گروه ۱۸ (گازهای نجیب) قرار دارد. از این رو، هیچ ترکیبی از آن به صورت طبیعی وجود ندارد. گاز آرگون در هواکره(اتمسفر) زمین تا حدود ٪۱ موجود است. بیشتر این حجم آرگون، آرگون-۴۰ است که از واپاشی پتاسیم-۴۰ در جو بر اثر پرتوهای کیهانی تولید شده‌است. در جهان، آرگون-۳۶ بسیار فراوان‌تر از آرگون-۴۰ است. زیرا از محصولات سنتز هسته‌ای ستاره‌ای در ابرنواخترها می‌باشد. آرگون از واژه‌ای یونانی به معنی تنبل یا غیرفعال گرفته شده‌است. دلیل این نام‌گذاری، بی‌اثر بودن آرگون و عدم فعالیت شیمیایی آن است. برای استفاده صنعتی، آرگون را به روش تقطیر جزء به جزء، از هوای مایع جداسازی می‌کنند. آرگون برای به وجود آوردن نورهای زنده استفاده می‌شود. همچنین دارای مصارفی در صنایع جوشکاری، طیف‌بینی و تولید تیتانیوم نیز می‌باشد.

 

انواع گازها نجیب در اتمسفر :

  • گاز هلیم (He)       

هِلیوم یا هلیُم (Helium) با نشان شیمیایی He یک عنصر شیمیایی با عدد اتمی ۲ و وزن اتمی ۴٫۰۰۲۶۰۲ است. این عنصر، بی‌بو، بی‌رنگ، بی‌مزه، غیرسمّی، از دیدگاه شیمیایی بی‌اثر و تک اتمی است که در جدول تناوبی در بالای گروه گازهای نجیب جا دارد. دمای ذوب و جوش این ماده در میان دیگر عنصرها بسیار پایین است به همین دلیل در دمای اتاق و البته در بیشتر موارد به صورت گازی است مگر شرایط بسیار ویژه‌ای بر آن گذرانده شود. هلیوم بعد از هیدروژن دومین عنصر سبک کیهان است و از لحاظ فراوانی هم باز بعد از هیدروژن در جایگاه دوم قرار می‌گیرد گرچه باوجود کاربردهای بسیار مهم و حیاتی که دارد بر روی زمین بسیار کمیاب است. نزدیک به ۲۴٪ از جرم گیتی سهم این عنصر است که این مقدار بیش از ۱۲ برابر ترکیب تمام عنصرهای سنگین است. هلیوم به همان صورت که در خورشید و مشتری یافت می‌شود در جهان پیدا می‌شود و این به دلیل انرژی بستگی (به ازای هر هسته) بسیار بالای هلیوم-۴ نسبت به سه عنصر دیگر پس از آن در جدول تناوبی است. بیشتر هلیوم موجود در گیتی، هلیوم-۴ است و گمان آن می‌رود که در جریان مه بانگ پدید آمده باشد. امروزه با کمک واکنش‌های همجوشی هسته‌ای در ستاره‌ها، گونه‌های تازه‌ای از هلیوم ساخته شده‌است.

  • گازنئون (Ne)       

نئون عنصری است شیمیایی با علامت اختصاری Ne و با عدد اتمی ۱۰. در طبیعت به صورت گاز بی‌رنگی موجود است. تخلیه الکتریکی در نئون رنگ قرمز مانندی منتشر می‌کند. همین ویژگی باعث شده که لامپ‌های نئون مصارف تبلیغاتی گسترده‌ای داشته باشند. ویژگی سرمازایی نئون ۴۰ برابر هلیوم مایع و ۳ برابر هیدروژن مایع است و مصارفی در یخچال‌سازی دارد.

  • گازآرگون (Ar)      

آرگون با علامت اختصاری Ar در جدول عناصر دارای شماره اتمی ۱۸ است. این عنصر در گروه ۱۸ (گازهای نجیب) قرار دارد. از این رو، هیچ ترکیبی از آن به صورت طبیعی وجود ندارد. گاز آرگون در هواکره(اتمسفر) زمین تا حدود ٪۱ موجود است. بیشتر این حجم آرگون، آرگون-۴۰ است که از واپاشی پتاسیم-۴۰ در جو بر اثر پرتوهای کیهانی تولید شده‌است. در جهان، آرگون-۳۶ بسیار فراوان‌تر از آرگون-۴۰ است. زیرا از محصولات سنتز هسته‌ای ستاره‌ای در ابرنواخترها می‌باشد. آرگون از واژه‌ای یونانی به معنی تنبل یا غیرفعال گرفته شده‌است. دلیل این نام‌گذاری، بی‌اثر بودن آرگون و عدم فعالیت شیمیایی آن است. برای استفاده صنعتی، آرگون را به روش تقطیر جزء به جزء، از هوای مایع جداسازی می‌کنند. آرگون برای به وجود آوردن نورهای زنده استفاده می‌شود. همچنین دارای مصارفی در صنایع جوشکاری، طیف‌بینی و تولید تیتانیوم نیز می‌باشد

  • گاز کریپتون (Kr)      

کریپتون (Krypton) عنصر شیمیایی با نشانهٔ Kr، عدد اتمی ۳۶، جرم اتمی ۸۳٫۸۰، شش ایزوتوپ پایدار و چند ایزوتوپ ساختگی پرتوزا دارد. از گروه گازهای نجیب و تناوب چهارم جدول تناوبی، گازی است بی‌رنگ، بی‌بو و ۱٫۱۸ مرتبه از هوا سنگین تر است. نام آن از واژهٔ کریپتوس (kryptos به معنای مخفی) گرفته شده‌است؛ زیرا مدت زیادی کشف نشده باقی مانده بود. قابل سوختن و سمی نیست. در دمای نیتروژن مایع بر اثر تخلیه الکتریکی با فلوئور ترکیب می‌شود و KrF۲ و KrF۴می‌دهد که در دمای معمول تجزیه می‌شود. به میزان ۰٫۰۱۰۸ درصد هوا را تشکیل می‌دهد و بر اثر تخلیهٔ الکتریکی، نور بنفش کم رنگ ایجاد می‌کند.

  • گاز زنون (عنصر) (Xe)

زنون عنصری با عدد اتمی ۵۴؛ در گروه گازهای بی اثر یا نجیب و در دوره پنجم جدول تناوبی جای دارد. جرم اتمی ۱۳۱٫۳۰؛ ظرفیتها ۲٬۴٬۶و ۸. دارای نه ایزوتوپ پایدار است.

  • گاز رادون (Rn)           

رادون یکی از عناصر شیمیایی جدول تناوبی است که نماد آن Rn و عدد اتمی آن ۸۶ است. این عنصر از گازهای نجیب و پرتوزا است که از فروپاشی رادیم به وجود می‌آید. رادون یکی از سنگین‌ترین گازها بوده و برای سلامتی مضر است. پایدارترین ایزوتوپ آن 222Rn است که نیمه عمرش برابر با ۳٫۸ روز می‌باشد. رادون یک گاز پرتوزای بی‌رنگ، بی‌بو، بدون مزه و از نظر شیمیایی بی‌اثر می‌باشد؛ و تنها با استفاده از دستگاه‌های مخصوص می‌توان وجود رادون را تشخیص داد. گاز رادون از واپاشی اورانیم موجود در طبیعت بوجود می‌آید. رادون تولید شده نیز، ذرات پرتوزای دیگری تولید می‌کند

انواع گازها در دیگر عناصر موجود در اتمسفر :

  • گاز هیدروژن (H2)     

هیدروژن یا آبزا (به انگلیسی: Hydrogen)، با نماد شیمیایی H نام یک عنصر شیمیایی در جدول تناوبی با عدد اتمی ۱ است وزن اتمی این عنصر ۱٫۰۰۷۹۴ u است. هیدروژن سبک‌ترین عنصر در جهان است و بیش از دیگر عنصرها می‌توان آن را به صورت آزاد در طبیعت پیدا کرد. می‌توان گفت نزدیک به ۷۵٪ از جرم جهان از هیدروژن ساخته شده‌است.برخی جرم‌های آسمانی مانند کوتولهٔ سفید یا ستاره‌های نوترونی از حالت پلاسمای هیدروژن ساخته شده‌اند؛ ولی در طبیعت روی زمین به سختی می‌توان تک اتم هیدروژن را پیدا کرد.ایزوتوپی از هیدروژن که بیشتر دیده می‌شود، پروتیوم نام دارد (بیشتر از نماد آن ۱H یاد می‌شود تا نام آن) این ایزوتوپ، یک پروتون دارد و نوترون ندارد و در ترکیب‌های یونی می‌تواند بار منفی (آنیون هیدرید با نماد -H) به خود بگیرد. همچنین بار مثبت آن نیز به صورت +H یافت می‌شود که در این صورت تنها از یک پروتون ساده ساخته شده‌است. البته در حقیقت بدست آوردن کاتیون هیدروژن در ترکیب‌های پیچیده تری ممکن می‌شود. عنصر هیدروژن با بیشتر عنصرها می‌تواند ترکیب شود و می‌توان آن را در آب، تمامی ترکیب‌های آلی و موجودات زنده پیدا کرد. این عنصر در واکنش‌های اسید و قلیایی در بسیاری واکنش‌ها با داد و ستد پروتون میان مادهٔ حل شدنی و حلال نقش مهمی از خود نشان می‌دهد. هیدروژن به عنوان ساده‌ترین عنصر شناخته شده در دانش نظری بسیار کمک‌کار بوده‌است، برای نمونه از آن در حل معادلهٔ شرودینگر یا در مطالعهٔ انرژی و پیوند و در نهایت پیشرفت دانش مکانیک کوانتوم نقش کلیدی داشته‌است. گاز هیدروژن (با نماد H۲) نخستین بار در سدهٔ ۱۸ میلادی به صورت آزمایشگاهی از واکنش اسیدهای قوی با فلزهایی مانند روی بدست آمد (۱۷۶۶ تا ۱۷۸۱). هنری کاوندیش نخستین کسی بود که دریافت گاز هیدروژن برای خود، یک مادهٔ جداگانه‌است و از سوختن آن آب پدید می‌آید. دلیل نامگذاری هیدروژن هم همین ویژگی آن است به معنی آب‌ساز در زبان یونانی. در شرایط استاندارد دما و فشار هیدروژن عنصری است بی‌رنگ، بی‌بو، بی‌مزه، نافلز، غیرسمّی یک ظرفیتی، گازی دو اتمی، بسیار آتش‌گیر و با فرمول شیمیایی H۲. در صنعت برای تولید هیدروژن از گاز طبیعی بهره می‌برند و کمتر به الکترولیز آب روی می‌آورند. بیشتر هیدروژن تولیدی در نزدیکی محل تولید، در فرایند سوخت سنگواره‌ای (مانند کراکینگ) و تولید آمونیاک برای ساخت کود شیمیایی، مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. امروزه دانشمندان در تلاش اند تا جلبک‌های سبز را در تولید هیدروژن بکار ببندند

  • گاز کلر (Cl2) (بخار)  

خصوصیات فیزیکی: در دما و فشار استاندارد دو اتم کلر تشکیل مولکول ۲ اتمی کلر را می‌دهند Cl2 گاز سبز، زرد رنگی است که بوی قوی متمایزی دارد (بوی سفیدکننده). پیوند بین ۲ اتم کلر نسبتاً ضعیف است، که مولکول را بسیار واکنش پذیر می‌کند. نقطه جوش آن در حدود ℃۳۴ - است اما در دمای اتاق تحت فشار بالای اتمسفر می‌تواند مایع شود.

خصوصیات شیمیایی: همراه با فلور، برم، ید و استاتین، کلر عنصری است از سری هالوژن‌ها (گروه ۱۷). کلر تقریباً با همه عناصر تشکیل ترکیب می‌دهد و ترکیبات کلریدها را می‌سازد. گاز کلر با بیشتر ترکیبات آلی واکنش می‌دهد، حتی به صورت غیرفعال سوختن هیدرو کربن‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. نام کلر برگرفته از واژه chloros به معنی سبز مایل به زرد است، که اشاره به رنگ این گاز دارد. در ۱ لیتر آب ۱۰ درجه، ۳٫۱۰ لیتر و در آب ۳۰ درجه تنها ۷۷/۱ لیتر کلر حل می‌شود.

  • گاز فلوئور (F2

فلوئور خالص (گاز) زردرنگ و فرسایشگری است که عامل اکسیدکننده‌ای قوی می‌باشد. این گاز از تمامی عناصر الکترونگاتیوتر (الکترون دوست) و واکنش پذیرتر است و با بیشتر عناصر دیگر از جمله گازهای بی‌اثر، زنون و رادون تولید ترکیب ایجاد می‌کند. فلوئور حتی در تاریکی و شرایط سرد با هیدروژن به صورت انفجاری واکنش می‌کند. در فوران گاز فلوئور، شیشه، فلزات، آب و مواد دیگر به صورت شعله‌های درخشان می‌سوزند. این گاز همیشه به صورت ترکیب وجود داشته و چنین تمایلی را با سایر عناصر مخصوصاً سیلیسیوم دارد که نه می‌توان آن را در ظروف شیشه‌ای تهیه و نه در آن‌ها نگهداری کرد. فلوئور در محلولهای آبی عموماً به شکل یون فلورید F- دیده می‌شود. حالتهای دیگر آن کمپلکسهای فلوئور، مانند -[FeF۴] یا +H2F هستند. فلورایدها ترکیباتی هستند که در آن‌ها فلوئور با بعضی از بقایای مثبت بار شده، ترکیب می‌شود و اغلب آن‌ها یون دار می‌باشند.

 

صفحات مرتبط

گاز هلیوم

گاز هلیوم توسعه صنعت ایرانیان فروشنده گاز هلیوم برای مصارف گوناگون در مرحله اول توضیحاتی را در مورد ماهیت این گاز ارائه کرده است که در ادامه به آن می

گاز اتیلن

گاز اتیلن توسعه صنعت ایرانیان فروشنده گازهای صنعتی , آزمایشگاهی در مرحله اول توضیحاتی را در مورد گاز اتیلن و موارد مصرف این گاز ارائه کرده است که در ادامه به آن می

گاز کلر

گاز کلر توسعه صنعت ایرانیان فروشنده گازهای صنعتی , آزمایشگاهی در مرحله اول توضیحاتی را در مورد گاز کلر و موارد مصرف این گاز ارائه کرده است که در ادامه به آن می

گاز آرگون

گاز آرگون توسعه صنعت ایرانیان فروشنده گازهای صنعتی , آزمایشگاهی در مرحله اول توضیحاتی را در مورد گاز آرگون و موارد مصرف این گاز ارائه کرده است که در ادامه به آن می

گاز دی اکسید کربن ( CO2 )

گاز دی اکسید کربن ( CO2 ) توسعه صنعت ایرانیان فروشنده گازهای صنعتی , آزمایشگاهی در مرحله اول توضیحاتی را در مورد گاز دی اکسید کربن ( CO2 ) و موارد مصرف این گاز ارائه

گاز اکسیژن ( O2 )

گاز اکسیژن ( O2 ) توسعه صنعت ایرانیان فروشنده گازهای صنعتی , آزمایشگاهی در مرحله اول توضیحاتی را در مورد گاز اکسیژن ( O2 ) و موارد مصرف این گاز ارائه کرده است که در

گاز متان ( CH4 )

گاز متان ( CH4 ) توسعه صنعت ایرانیان فروشنده گازهای صنعتی , آزمایشگاهی در مرحله اول توضیحاتی را در مورد گاز متان ( CH4 )  و موارد مصرف این گاز ارائه کرده است که در

گاز پروپان

گاز پروپان توسعه صنعت ایرانیان فروشنده گازهای صنعتی , آزمایشگاهی در مرحله اول توضیحاتی را در مورد گاز پروپان و موارد مصرف این گاز ارائه کرده است که در ادامه به آن

گاز مونواکسید کربن ( CO )

گاز مونواکسید کربن ( CO ) توسعه صنعت ایرانیان فروشنده گازهای صنعتی , آزمایشگاهی در مرحله اول توضیحاتی را در مورد گاز مونواکسید کربن ( CO ) و موارد مصرف این گاز ارائه

گاز نیتروژن ( N2 )

گاز نیتروژن ( N2 ) توسعه صنعت ایرانیان فروشنده گازهای صنعتی , آزمایشگاهی در مرحله اول توضیحاتی را در مورد گاز نیتروژن ( N2 ) و موارد مصرف این گاز ارائه کرده است که در

گاز هیدروژن

گاز هیدروژن توسعه صنعت ایرانیان فروشنده گازهای صنعتی , آزمایشگاهی در مرحله اول توضیحاتی را در مورد گاز هیدروژن و موارد مصرف این گاز ارائه کرده است که در ادامه به

گاز هگزا فلوراید گوگرد

گاز هگزا فلوراید گوگرد توسعه صنعت ایرانیان فروشنده گازهای صنعتی , آزمایشگاهی در مرحله اول توضیحاتی را در مورد گاز هگزا فلوراید گوگرد  و موارد مصرف این گاز

Scroll to Top